หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง คืออะไร ? สรุปเนื้อหาพร้อมโจทย์

หน้าแรก
เนื้อหาวิชาการ
สังคมศึกษา
หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง คืออะไร ? สรุปเนื้อหาพร้อมโจทย์

26 กุมภาพันธ์ 2026
สรุปเนื้อหาสังคม

น้อง ๆ ทุกคนรู้มั้ยว่าเรื่องหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเป็นเนื้อหาที่สามารถ ใช้สอบที่โรงเรียนและสอบใน
วิชา A-Level สังคมได้ด้วย โดยเรื่องนี้บางคนอาจคิดว่าเป็นแนวคิดของการทำเกษตรกรรมเพียงอย่างเดียว
แต่จริง ๆ แล้วเรื่องนี้สามารถนำมาประยุกต์ใช้ได้กับหลายเรื่องเลย ซึ่งพี่ได้สรุปประเด็นที่น่าสนใจมาให้อ่าน
และมีข้อสอบมาให้ลองฝึกทำท้ายบทความอีกด้วยย

สนใจหัวข้อไหน ... กดอ่านเลย

หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงคืออะไร ?

“เศรษฐกิจพอเพียง” คือ แนวคิดที่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร(รัชกาลที่ 9) พระราชทานแก่ประชาชนชาวไทยเพื่อให้ดำเนินชีวิตอยู่บนความพอดี

โดยประชาชนสามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้ในทุกระดับ ตั้งแต่ระดับครอบครัว ระดับชุมชนไปจนถึงระดับประเทศ
ดังนั้น เพื่อให้น้อง ๆ เห็นภาพชัดขึ้น พี่จะพาไปทำความเข้าใจหลักการและการประยุกต์ใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงก่อนน้า

หลักของเศรษฐกิจพอเพียง

คือ หลัก 3 ห่วง 2 เงื่อนไข ซึ่งประกอบไปด้วย

หลัก 3 ห่วง ได้แก่
- หลักความพอประมาณ คือ การทำในสิ่งที่พอดี เหมาะสมกับตนเอง และไม่เบียดเบียนผู้อื่นให้ได้รับความเดือดร้อน
- หลักความมีเหตุผล คือ การคิดและตัดสินใจทำอย่างมีเหตุและผล คำนึงถึงผลดีและผลเสียที่อาจเกิดขึ้นจาก
  การกระทำนั้นอย่างรอบคอบ
- หลักมีภูมิคุ้มกันในตัวที่ดี คือ การประเมินและเตรียมพร้อมรับกับการเปลี่ยนแปลงในอนาคต
เงื่อนไข 2 ประการ มีดังนี้
- เงื่อนไขความรู้ คือ มีความรอบรู้ สามารถนำมาใช้พิจารณาและตัดสินใจทำสิ่งต่าง ๆ อย่างรอบคอบ
- เงื่อนไขคุณธรรม คือ การกระทำต่าง ๆ ต้องดำเนินอยู่บนหลักคุณธรรมและศีลธรรมที่ดี

เกษตรทฤษฎีใหม่

เป็นการนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาประยุกต์ใช้กับการจัดการพื้นที่ คือ ที่ดินและน้ำให้มีประสิทธิภาพ
เพื่อลดผลกระทบจากภัยธรรมชาติที่ทำให้ผลผลิตของเกษตรกรตกต่ำ ช่วยให้เกษตรกรมีอาหารไว้บริโภค
อย่างเพียงพอและยั่งยืนด้วยการทำเกษตรกรรมแบบผสมผสาน โดยแบ่งได้เป็น 3 ขั้นตอน ดังนี้

ขั้นที่ 1
จัดสรรพื้นที่ออกเป็น 4 ส่วน ตามอัตราส่วน 30 : 30 : 30 : 10 ได้แก่
- 30% ส่วนแรก ขุดสระกักเก็บน้ำ เลี้ยงปลา หรือปลูกพืชน้ำ
- 30% ส่วนที่สอง ทำนาข้าว
- 30% ส่วนที่สาม ปลูกพืชไร่ พืชสวน
- 10% เป็นที่อยู่อาศัยและอื่น ๆ เช่น โรงเพาะเห็ด คอกสัตว์

ขั้นที่ 2
การรวมกลุ่มวิสาหกิจชุมชนหรือสหกรณ์เพื่อดำเนินการในด้านต่าง ๆ เช่น เมื่อมีผลผลิตแล้ว เกษตรกรต้องร่วมกันจัดเตรียมและจำหน่ายผลผลิต ตั้งแต่การเตรียมลานตากข้าว การแปรรูป การขนส่งไปจำหน่าย
ขั้นที่ 3
การติดต่อประสานงานหาแหล่งทุนเพื่อนำมาลงทุนและพัฒนาคุณภาพชีวิต ไม่ว่าจะเป็นแหล่งทุนจากธนาคาร บริษัท หรือห้างร้านเอกชน โดยทั้งเกษตรกรและแหล่งทุนต้องได้รับประโยชน์ร่วมกัน

หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงกับแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ

ในแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 9 (พ.ศ. 2545–2549) ประเทศไทยได้นำหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในแผนพัฒนาฯ เป็นครั้งแรก เพื่อเป็นกรอบแนวคิดในการพัฒนาอย่างยั่งยืนและใช้ต่อเนื่องจนถึงแผนพัฒนาฯ ฉบับปัจจุบัน ทั้งนี้มีสาเหตุมาจากเมื่อครั้งที่ประเทศไทยเกิดวิกฤตเศรษฐกิจต้มยำกุ้งในปี พ.ศ. 2540
ทำให้คนไทยตระหนักรู้ถึงความสำคัญของเศรษฐกิจพอเพียงมากขึ้น

โครงการในพระราชดำริที่น่าสนใจตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง

โครงการในพระราชดำริหลาย ๆ โครงการ ได้นำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาเป็นแนวทางในการวางแผนดำเนินงานและการพัฒนา ซึ่งในหลวงรัชกาลที่ 9 และรัชกาลที่ 10 ทรงริเริ่มโครงการในพระราชดำริหลากหลายด้านเพื่อแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนของประชาชนให้สามารถพึ่งพาตนเองได้ และเพื่อให้เกิดความสมดุลด้านเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมควบคู่กัน ซึ่งโครงการในพระราชดำริที่น้อง ๆ ควรรู้จัก มีดังนี้

ตัวอย่างโครงการในพระราชดำริของรัชกาลที่ 9

ตัวอย่างโครงการในพระราชดำริของรัชกาลที่ 10

ติว A-Level สังคมกับ SmartMathPro

พี่ขอแนะนำตัวช่วยอย่าง คอร์สเตรียมสอบมหาลัยฯ ของ SmartMathPro เลยย มีให้เลือกมากมายทั้งสนาม TGAT / TPAT หรือ A-Level และสอนโดยติวเตอร์ที่มีความเชี่ยวชาญในแต่ละวิชาด้วย

โดยในแต่ละคอร์สจะสอนปูพื้นฐานแบบละเอียด อิงตาม Test Blueprint ปีล่าสุด (ใครที่พื้นฐานไม่แน่นก็สามารถเรียนได้) พร้อมพาตะลุยโจทย์แบบไต่ระดับ ตั้งแต่โจทย์ซ้อมมือไปจนถึงข้อสอบเก่าหรือโจทย์ที่ใกล้เคียงกับข้อสอบจริง แถมยังแจกเทคนิคในการทำข้อสอบที่จะช่วยให้น้อง ๆ ทำข้อสอบได้เร็วขึ้นและช่วยเพิ่มโอกาสในการอัปคะแนนให้อีกด้วย สำหรับน้อง ๆ คนไหนที่สมัครตอนนี้ รับฟรี Unseen Mock Test ชุดพิเศษ และสิทธิพิเศษต่าง ๆ ประจำเดือน ถ้าใครสนใจ คลิก เข้ามาดูรายละเอียดแต่ละคอร์สได้เลยยย

ตัวอย่างข้อสอบเกี่ยวกับหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงพร้อมเฉลย

อธิบายเฉลยตัวอย่างข้อสอบหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง

ตอบ ตัวเลือก 5
เพราะการกระทำในตัวเลือกตรงกับหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ดังนี้

หลักเหตุผล คือ มีเหตุผลในการวิเคราะห์ว่าปัญหาที่เกิดขึ้นจากการปลูกพืชเชิงเดี่ยวมาจาก
สาเหตุใดบ้างและส่งผลกระทบอย่างไร

หลักมีภูมิคุ้มกันในตัวที่ดี คือ การประเมินปัญหาที่พบว่าควรแก้ไขอย่างไร และวางแผนป้องกันปัญหาที่จะเกิดในอนาคตโดยการกระจายความเสี่ยง ไม่พึ่งพาการปลูกพืชรูปแบบเดียวเหมือน
ที่ผ่านมา แต่ปลูกพืชหลายชนิดมากขึ้นเพื่อให้ชาวบ้านมีอาหารที่เพียงพอต่อการบริโภค

อธิบายเฉลยตัวอย่างข้อสอบหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง

ตอบ ตัวเลือก 3
เพราะสัดส่วนพื้นที่จะแบ่งเป็น 4 ส่วน ตามอัตราส่วน 30 : 30 : 30 : 10 ดังนี้
30% ส่วนแรก ขุดสระกักเก็บน้ำ เลี้ยงปลา หรือปลูกพืชน้ำ
30% ส่วนที่สอง ทำนาข้าว
30% ส่วนที่สาม ปลูกพืชไร่ พืชสวน
10% เป็นที่อยู่อาศัยและอื่น ๆ เช่น โรงเพาะเห็ด คอกสัตว์

จบไปแล้วสำหรับเนื้อหาหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง พี่เชื่อว่าน้อง ๆ สามารถนำความรู้นี้ไปใช้ในการเตรียมตัวสอบ A-Level สังคม และการสอบในโรงเรียนได้ด้วย อย่างไรก็ตามใครที่อยากจะแม่นเนื้อหานี้ก็ควรทบทวนเนื้อหาและฝึกทำข้อสอบหรือแบบฝึกหัดเพิ่มเติมกันอย่างสม่ำเสมอน้าา