เงินเฟ้อ เงินฝืด คืออะไร ? สรุปสาเหตุ ความต่าง และผลกระทบ

ผู้ดำเนินนโยบายการเงิน คือ ธนาคารแห่งประเทศไทย โดยนโยบายการเงินจะถูกแบ่งออกเป็น 2 ประเภท ได้แก่

1. นโยบายการเงินแบบเข้มงวด

• วัตถุประสงค์ : เพื่อแก้ปัญหาภาวะเงินเฟ้อ โดยลดปริมาณเงินที่หมุนเวียนในมือประชาชน รักษาเสถียรภาพทางการเงินให้เหมาะสม และชะลอไม่ให้เศรษฐกิจเติบโตเร็วเกินไปจนเกิดภาวะฟองสบู่แตก
• การดำเนินนโยบาย :
  • ขึ้นดอกเบี้ยเงินฝาก เพื่อให้ประชาชนทำเงินไปฝากมากขึ้น ทำให้สภาพคล่องในระบบเศรษฐกิจลดลง
  • ขึ้นดอกเบี้ยเงินกู้ ทำให้ประชาชนกู้เงินน้อยลง ช่วยให้การบริโภคและการลงทุนลดลง ทำให้มีเงินหมุนเวียนในระบบน้อยลง
  • เพิ่มอัตราเงินสดสำรองของธนาคารพาณิชย์ ทำให้ธนาคารปล่อยกู้ได้น้อยลง เนื่องจากต้องกันเงินสำรองไว้มากขึ้นตามที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด จึงมีเงินเหลือสำหรับปล่อยกู้น้อยลง
  • ขายหลักทรัพย์ เช่น พันธบัตร ตั๋วเงินคลัง เพื่อทำให้ปริมาณเงินหมุนเวียนในระบบเศรษฐกิจน้อยลง
  • เพิ่มอัตรารับช่วงซื้อลดตั๋วเงิน ส่งผลให้ธนาคารพาณิชย์นำตั๋วเงินไปขายให้กับธนาคารแห่งประเทศไทยน้อยลง มีเงินไปปล่อยสินเชื่อลดลง ทำให้เศรษฐกิจชะลอตัวและควบคุมเงินเฟ้อได้
  • เพิ่มอัตราเงินดาวน์และลดระยะเวลาการผ่อนชำระ เพื่อลดแรงจูงใจในการกู้เงิน และทำให้การหมุนเวียนของปริมาณเงินที่มีการผ่อนชำระในระบบธนาคารลดลง
  • เพิ่มเงินมัดจำในการซื้อหลักทรัพย์ เพื่อจำกัดการกู้ยืมเพื่อนำเงินไปซื้อหลักทรัพย์สำหรับการเก็งกำไร และลดแรงจูงใจในการลงทุน

2. นโยบายการเงินแบบผ่อนคลาย

• วัตถุประสงค์ : เพื่อแก้ปัญหาภาวะเงินฝืด โดยมุ่งเน้นให้ปริมาณเงินหมุนเวียนในมือของประชาชนเพิ่มขึ้น ลดแรงกดดันทางเศรษฐกิจ เพื่อให้ประชาชนและภาคธุรกิจเข้าถึงแหล่งเงินทุนได้ง่ายขึ้น และเป็นการกระตุ้นเศรษฐกิจให้เกิดสภาพคล่องมากขึ้น
• การดำเนินนโยบาย :
  • ลดดอกเบี้ยเงินฝาก เพื่อให้ประชาชนทำเงินไปฝากน้อยลง และนำเงินไปใช้จ่ายหรือลงทุนต่าง ๆ แทน ทำให้มีเงินหมุนเวียนในระบบมากขึ้น
  • ลดดอกเบี้ยเงินกู้ ทำให้ประชาชนกู้เงินมากขึ้น ช่วยให้เกิดการจับจ่ายใช้สอย และการขยายธุรกิจ ซึ่งส่งผลให้เกิดการจ้างงานมากขึ้น
  • ลดอัตราเงินสดสำรองของธนาคารพาณิชย์ ทำให้ธนาคารปล่อยกู้ได้มากขึ้น เนื่องจากมีเงินสำรองสำหรับปล่อยกู้เพิ่มขึ้น เพื่อให้ประชาชนมีปริมาณเงินในมือสำหรับการใช้จ่ายลงทุนมากขึ้น
  • ซื้อคืนหลักทรัพย์คืนจากประชาชน เพื่อให้ปริมาณเงินหมุนเวียนในระบบเศรษฐกิจเพิ่มขึ้น
  • ลดอัตรารับช่วงซื้อลดตั๋วเงิน เพื่อให้ธนาคารพาณิชย์ได้กำไรมากขึ้นเมื่อนำตั๋วเงินมาขายกับธนาคารแห่งประเทศไทย ทำให้เงินหมุนเวียนในระบบเศรษฐกิจมากยิ่งขึ้น
  • ลดอัตราเงินดาวน์และเพิ่มระยะเวลาการผ่อนชำระ เพื่อให้ประชาชนเข้าถึงสินเชื่อกู้ยืมได้ง่ายขึ้น เกิดแรงจูงใจในการใช้จ่าย เมื่อเพิ่มระยะเวลาผ่อนชำระจะทำให้ประชาชนมีกำลังซื้อต่อเดือนมากขึ้น และสามารถนำเงินส่วนนั้นไปใช้จ่ายสินค้าและบริการอื่น ๆ เพื่อช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจได้
  • ลดเงินมัดจำในการซื้อหลักทรัพย์ เพื่อกระตุ้นความต้องการซื้อขายหลักทรัพย์ และเพิ่มสภาพคล่องของเศรษฐกิจ จากการสร้างแรงกระตุ้นให้นักลงทุนนำเงินออกมาลงทุนมากขึ้น