สรุป ไฟฟ้ากระแส ม.5 แจกสูตร พร้อมแบบฝึกหัดและเฉลยฟรี !

หน้าแรก
เนื้อหาวิชาการ
ฟิสิกส์
สรุป ไฟฟ้ากระแส ม.5 แจกสูตร พร้อมแบบฝึกหัดและเฉลยฟรี !

5 มีนาคม 2026
สรุปเนื้อหาฟิสิกส์

ไฟฟ้ากระแส เป็นอีกหนึ่งหัวข้อที่น้อง ๆ หลายคนอาจจะยังไม่เข้าใจ ซึ่งพี่ก็ได้สรุปเนื้อหาสำคัญมาให้ในบทความนี้แล้ว ไม่ว่าจะเป็นไฟฟ้ากระแส คืออะไร, ความสัมพันธ์ระหว่างกระแสไฟฟ้ากับความต่างศักย์, พลังงานในวงจรไฟฟ้า
กระแสตรง รวมถึงหัวข้ออื่น ๆ ตัวอย่างโจทย์ ข้อสอบ และเฉลยให้ด้วย ถ้าพร้อมแล้ว ไปดูกันเลยย !

สนใจหัวข้อไหน ... กดอ่านเลย

ไฟฟ้ากระแส คืออะไร ?

ไฟฟ้ากระแส คือ การไหลของประจุไฟฟ้า ผ่านตัวนำไฟฟ้าอย่างต่อเนื่อง โดยมีแรงขับเคลื่อนจากความต่างศักย์ระหว่างสองจุด

กระแสไฟฟ้าในตัวนำ

กระแสไฟฟ้าเกิดจากการมีประจุไฟฟ้าลัพธ์เคลื่อนที่ผ่านตำแหน่งใดตำแหน่งหนึ่งในช่วงเวลาหนึ่ง จึงได้มีการกำหนดว่า กระแสไฟฟ้าในตัวนำใด ๆ คือ ปริมาณประจุไฟฟ้าที่เคลื่อนที่ผ่านพื้นที่หน้าตัดของตัวนำนั้นในหนึ่งหน่วยเวลา

ตัวอย่างโจทย์กระแสไฟฟ้าในตัวนำ

ในหลอดทดลองที่มีสารละลายอิเล็กโทรไลต์ มีประจุบวกจำนวน $300 \text{ C}$ เคลื่อนที่ไปทางขวา และมีประจุลบจำนวน $-500\text{ C}$ เคลื่อนที่ไปทางซ้าย ผ่านพื้นที่หน้าตัดหนึ่งภายในเวลา $4$ วินาที จงหาขนาดของกระแสไฟฟ้าที่เกิดขึ้นในหลอดทดลองนี้

วิธีทำ
หาขนาดของกระแสไฟฟ้าที่เกิดขึ้นในหลอดทดลองนี้

ตอบ ขนาดของกระแสไฟฟ้าที่เกิดขึ้นในหลอดทดลองนี้มีค่าเท่ากับ $200$ แอมแปร์

กระแสไฟฟ้าในลวดตัวนำ

ในตัวนำที่เป็นโลหะ อิเล็กตรอนบางส่วนไม่ได้ถูกยึดติดกับอะตอมใดอะตอมหนึ่ง แต่จะเคลื่อนที่ได้อย่างอิสระ เรียกว่า อิเล็กตรอนอิสระ ซึ่งมีการเคลื่อนที่ 2 ลักษณะ คือ ในกรณีเมื่อลวดตัวนำไม่มีสนามไฟฟ้าและมีสนามไฟฟ้า

ตัวอย่างโจทย์กระแสไฟฟ้าในลวดตัวนำ

ลวดเงินเส้นหนึ่งมีพื้นที่หน้าตัด $2.0$ ตารางมิลลิเมตร มีกระแสไฟฟ้าไหลผ่าน $2.4$ แอมแปร์ จงหาขนาดของ
ความเร็วลอยเลื่อนของอิเล็กตรอนอิสระในลวดเงินนี้

กำหนดให้
ความหนาแน่นของอิเล็กตรอนอิสระในเงิน $n=\ 5.8\times{10}^{28}$ ต่อลูกบาศก์เมตร
ประจุของอิเล็กตรอน $e=\ 1.6\times{10}^{-19}\text{ C}$

หาขนาดของความเร็วลอยเลื่อน

ตอบ ขนาดของความเร็วเลื่อนมีค่าเท่ากับ $0.13\times{10}^{-3}$ เมตรต่อวินาที

ความสัมพันธ์ระหว่างกระแสไฟฟ้ากับความต่างศักย์

กฎของโอห์ม

ถ้าอุณหภูมิของลวดตัวนำคงตัว กระแสไฟฟ้าที่ผ่านตัวนำจะแปรผันตรงกับความต่างศักย์ระหว่างปลายทั้งสองของลวดตัวนำนั้น ซึ่งเป็นไปตาม กฎของโอห์ม (Ohm’s Law)

ตัวอย่างโจทย์กฎของโอห์ม

เตารีดไฟฟ้าเครื่องหนึ่งมีความต้านทาน $44\text{ }\Omega$ ต่อเข้ากับปลั๊กไฟในบ้านซึ่งมีแรงดัน $220\text{ V}$ จะมีกระแสไฟฟ้าไหลผ่านเตารีดกี่แอมแปร์

วิธีทำ
หากระแสไฟฟ้าไหลผ่านเตารีด

ตอบ กระแสไฟฟ้าไหลผ่านเตารีด $5$ แอมแปร์

สภาพต้านทานไฟฟ้าและสภาพนำไฟฟ้า

จากการศึกษาหาความสัมพันธ์ของความต่างศักย์ไฟฟ้า $(\Delta{V})$ และกระแสไฟฟ้า $(I)$ เพื่อหาความต้านทานของลวดโลหะตามกฎของโอห์ม ทำให้ทราบว่า

ความต้านทาน $(R)$ แปรผันตรง ความยาวของลวดโลหะ $(l)$ เมื่อพื้นที่หน้าตัด $(A)$ คงที่
ความต้านทาน $(R)$ แปรผันผกผัน พื้นที่หน้าตัด $(A)$ เมื่อความยาวของลวดโลหะ $(l)$ คงที่

ตัวอย่างโจทย์สภาพต้านทานไฟฟ้าและสภาพนำไฟฟ้า

ลวดโลหะเส้นหนึ่งยาว $1.00$ เมตร มีพื้นที่หน้าตัด $0.10$ ตารางมิลลิเมตร และความต้านทาน $0.10$ โอห์ม
ลวดเส้นนี้มีสภาพต้านทานเท่าใด

วิธีทำ
หาสภาพความต้านทาน

ตอบ ลวดโลหะเส้นนี้มีสภาพต้านทาน $1.0\times{10}^{-8}$ โอห์มเมตร

การต่อตัวต้านทาน

การต่อตัวต้านทาน คือ การเชื่อมตัวต้านทานตั้งแต่สองตัวขึ้นไปเข้าด้วยกันในวงจรไฟฟ้าระหว่างจุดร่วมสองจุด
ซึ่งวิธีการต่อตัวต้านทานจะมี 2 แบบ คือ การต่อแบบอนุกรมและการต่อแบบขนาน

ตัวอย่างโจทย์การต่อตัวต้านทาน

ตัวต้านทานสามตัวมีความต้านทาน $4$ โอห์ม $9$ โอห์ม และ $12$ โอห์ม เมื่อนำตัวต้านทานทั้งสามตัวมาต่อกันแบบอนุกรม จะมีความต้านทานสมมูลเท่าไร

วิธีทำ
หาความต้านทานสมมูล

ตอบ ความต้านทานสมมูลมีค่าเท่ากับ $25$ โอห์ม

ตัวต้านทานสามตัวมีความต้านทาน $4$ โอห์ม $6$ โอห์ม และ $12$ โอห์ม เมื่อนำตัวต้านทานทั้งสามตัวมาต่อกันแบบขนาน
จะมีความต้านทานสมมูลเท่าไร

วิธีทำ
หาความต้านทานสมมูล

ตอบ ความต้านทานสมมูลมีค่าเท่ากับ $2$ โอห์ม

พลังงานในวงจรไฟฟ้ากระแสตรง

พลังงานไฟฟ้าและความต่างศักย์

แรงเคลื่อนไฟฟ้า หรือ อีเอ็มเอฟ (emf) คือ พลังงานที่แหล่งกำเนิดไฟฟ้า (เช่น แบตเตอรี่) ให้แก่ประจุไฟฟ้าต่อหน่วยประจุไฟฟ้า เพื่อใช้ในการเคลื่อนที่จากขั้วลบไปยังขั้วบวกภายในแหล่งกำเนิดนั้น

ความต่างศักย์ คือ พลังงานไฟฟ้าที่ประจุไฟฟ้าถ่ายโอนให้กับส่วนประกอบต่าง ๆ ในวงจร (เช่น ตัวต้านทาน
หรือเครื่องใช้ไฟฟ้า) ต่อหนึ่งหน่วยประจุ

ตัวอย่างโจทย์พลังงานไฟฟ้าและความต่างศักย์

แบตเตอรี่อีเอ็มเอฟ $12$ โวลต์ มีความต้านทานภายใน $0.5$ โอห์ม ต่ออยู่กับตัวต้านทานที่ความต้านทาน $3.5$ โอห์ม
จงหากระแสไฟฟ้ารวมในวงจร

วิธีทำ
หากระแสไฟฟ้ารวมในวงจร

ตอบ กระแสไฟฟ้ารวมในวงจรเท่ากับ $3$ แอมแปร์

พลังงานไฟฟ้าและกำลังไฟฟ้าของเครื่องใช้ไฟฟ้ากระแสตรง

กำลังไฟฟ้า คือ งานที่ประจุไฟฟ้าทำได้ในหนึ่งหน่วยเวลา หรือ พลังงานไฟฟ้าของประจุไฟฟ้าที่ถ่ายโอนไปยังส่วนต่าง ๆ ของวงจรในหนึ่งหน่วยเวลา

ตัวอย่างโจทย์พลังงานไฟฟ้าและกำลังไฟฟ้าของเครื่องใช้ไฟฟ้ากระแสตรง

พัดลมพกพาขนาดเล็กใช้แรงดันไฟฟ้า $9\text{ V}$ มีค่าความต้านทานภายในวงจร $18\text{ }\Omega$ พัดลมตัวนี้จะใช้กำลังไฟฟ้าเท่าใด

วิธีทำ
หากำลังไฟฟ้า

ตอบ พัดลมตัวนี้จะใช้กำลังไฟฟ้า $4.5$ วัตต์

แบตเตอรี่และวงจรไฟฟ้ากระแสตรงเบื้องต้น

การต่อแบตเตอรี่

การนำแบตเตอรี่หลายก้อนมาต่อกันสามารถทำได้ 2 รูปแบบคือ แบบอนุกรมและแบบขนาน

ตัวอย่างโจทย์การต่อแบตเตอรี่

นำแบตเตอรี่ขนาด $2.4$ โวลต์ ความต้านทานภายใน $0.2$ โอห์ม จำนวน $3$ ก้อนมาต่อแบบอนุกรมเพื่อเป็นแหล่งกำเนิดไฟฟ้าให้กับเครื่องใช้ไฟฟ้า จงหาอีเอ็มเอฟสมมูลและความต้านทานภายในสมมูลของแบตเตอรี่ที่ต่อแบบอนุกรม
และแบบขนาน

วิธีทำ
หาอีเอ็มเอฟสมมูลที่ต่อแบบอนุกรม

หาความต้านทานภายในสมมูลที่ต่อแบบอนุกรม

ตอบ อีเอ็มเอฟสมมูลที่ต่อแบบอนุกรมมีค่าเท่ากับ $7.2$ โวลต์ และความต้านทานภายในสมมูลที่ต่อแบบอนุกรมมีค่าเท่ากับ $0.6$ โอห์ม

หาอีเอ็มเอฟสมมูลที่ต่อแบบขนาน

หาความต้านทานภายในสมมูลที่ต่อแบบขนาน

ตอบ อีเอ็มเอฟสมมูลที่ต่อแบบขนานมีค่าเท่ากับ $2.4$ โวลต์ และความต้านทานภายในสมมูลที่ต่อแบบขนานมีค่าเท่ากับ $0.067$ โอห์ม

การวิเคราะห์วงจรไฟฟ้ากระแสตรง

ตัวอย่างโจทย์การวิเคราะห์วงจรไฟฟ้ากระแสตรง

จงหากระแสไฟฟ้าที่ผ่านตัวต้านทาน $R_b$ ดังรูป

วิธีทำ
หา $R_{bc}$

หาความต้านทานภายนอกสมมูล

หาอีเอ็มเอฟสมมูล

หาความต้านทานภายในสมมูล

หากระแสไฟฟ้ารวมในวงจร

หากระแสไฟฟ้าที่ไหลผ่าน $R_b$
เนื่องจาก ความต่างศักย์ที่ตกคร่อมระหว่างปลายความต้านทาน $R_b$ และ $R_C$ มีค่าเท่ากัน จะได้ว่า

เนื่องจาก $I=I_b+I_C=1$

ตอบ กระแสไฟฟ้าที่ผ่านตัวต้านทาน $R_b$ มีค่าเท่ากับ $\frac{2}{3}$ แอมแปร์

สูตรไฟฟ้ากระแส

ติว A-Level ฟิสิกส์กับ SmartMathPro

สำหรับสนามสอบ A-Level ก็จะเป็นอีกสนามที่มีความสำคัญมากเพราะสามารถใช้ยื่นคะแนนได้หลายคณะและเป็นวิชาที่ต้องอาศัยการเตรียมตัวค่อนข้างนาน สำหรับใครที่กลัวเตรียมตัวไม่ทันอยากจะประหยัดเวลาในการเตรียมสอบ

พี่ขอแนะนำตัวช่วยอย่าง คอร์สเตรียมสอบมหาลัยฯ ของ SmartMathPro เลยย มีให้เลือกมากมายทั้งสนาม TGAT / TPAT หรือ A-Level และสอนโดยติวเตอร์ที่มีความเชี่ยวชาญในแต่ละวิชาด้วย

โดยในแต่ละคอร์สจะสอนปูพื้นฐานแบบละเอียด อิงตาม Test Blueprint ปีล่าสุด (ใครที่พื้นฐานไม่แน่นก็สามารถเรียนได้) พร้อมพาตะลุยโจทย์แบบไต่ระดับ ตั้งแต่โจทย์ซ้อมมือไปจนถึงข้อสอบเก่าหรือโจทย์ที่ใกล้เคียงกับข้อสอบจริง แถมยังแจกเทคนิคในการทำข้อสอบที่จะช่วยให้น้อง ๆ ทำข้อสอบได้เร็วขึ้นและช่วยเพิ่มโอกาสในการอัปคะแนนให้อีกด้วย สำหรับน้อง ๆ คนไหนที่สมัครตอนนี้ รับฟรี Unseen Mock Test ชุดพิเศษ และสิทธิพิเศษต่าง ๆ ประจำเดือน ถ้าใครสนใจ คลิก เข้ามาดูรายละเอียดแต่ละคอร์สได้เลยยย

ข้อสอบไฟฟ้ากระแส พร้อมเฉลย

เฉลยโจทย์ไฟฟ้ากระแส ข้อที่ 1

ตอบ 2. $6.0\times{10}^{18}$

วิธีทำ
หาความต้านทานภายนอกรวมทั้งวงจร
ความต้านทานของลวดโลหะ 1 เส้น $=0.5\times0.5=0.25\text{ }\Omega$
จึงได้ว่า

หากระแสไฟฟ้าไหลในวงจร

หาจำนวนอิเล็กตรอน

$N=6\times{10}^{18}$ ตัว

เฉลยโจทย์ไฟฟ้ากระแส ข้อที่ 2

ตอบ 3. $P_1>P_2>P_3$

วิธีทำ
หากระแสไฟฟ้าที่ผ่านตัวต้านทานแต่ละตัว
กำหนดให้กระแสที่เข้าวงจรคือ $I$
จะได้ว่ากระแสไฟฟ้าที่ผ่านตัวต้านทาน $R_1$ คือ $I$
สำหรับตัวต้านทาน $R_2$ และ $R_3$ กระแสที่ไหลผ่านจะมีค่า ดังนี้

เนื่องจาก $I=I_2+I_3$ จะได้ว่า

จาก $I_2={\frac{3}{2}I}_3$ จะได้ว่า

หากำลังไฟฟ้าแต่ละตัว

จึงได้ว่า $P_1>P_2>P_3$

ดูคลิปติว A-Level ฟิสิกส์

ดูคลิปติววิชาอื่น ๆ ได้ทาง Youtube : SmartMathPro

เป็นอย่างไรกันบ้างกับสรุปเนื้อหาไฟฟ้ากระแส และข้อสอบพร้อมเฉลยที่พี่เอามาฝาก หวังว่าจะช่วยให้น้อง ๆ ที่กำลังเตรียมตัวสอบทุกคนแม่นในเนื้อหาเรื่องนี้มากขึ้นน้าา