โพรเจกไทล์ เป็นหนึ่งในเนื้อหาหัวข้อการเคลื่อนที่แนวโค้ง ที่น้อง ๆ จะได้เจอในวิชาฟิสิกส์ ม.4 ซึ่งในบทความนี้พี่จะพามารู้จักกับการเคลื่อนที่แบบโพรเจกไทล์กัน ตั้งแต่นิยาม ลักษณะของการเคลื่อนที่ สูตรต่าง ๆ รวมถึงโจทย์และเฉลยให้ลองฝึกทำ ถ้าพร้อมแล้ว ไปอ่านกันเลย !
สนใจหัวข้อไหน ... กดอ่านเลย
Toggleการเคลื่อนที่แบบโพรเจกไทล์ คืออะไร ?
การเคลื่อนที่แบบโพรเจกไทล์ คือ การเคลื่อนที่ในวิถีโค้งแบบพาราโบลา ภายใต้แรงโน้มถ่วงของโลก โดยไม่คำนึงผลจากแรงต้านอากาศ ซึ่งมีการเคลื่อนที่ในแนวราบและแนวดิ่งพร้อม ๆ กัน เช่น การยิงธนู การขว้างบอล เป็นต้น
ลักษณะการเคลื่อนที่ของโพรเจกไทล์
การเคลื่อนที่แบบโพรเจกไทล์เป็นการเคลื่อนที่ 2 มิติ ที่สามารถแยกพิจารณาได้อย่างอิสระใน 2 แนว ได้แก่
- การเคลื่อนที่ในแนวระดับ (แกน x)
- การเคลื่อนที่ในแนวดิ่ง (แกน y)
แม้การเคลื่อนที่จะพิจารณาแยกเป็นสองแนว แต่ทั้งสองแนวเกิดขึ้นพร้อมกันและใช้เวลาเท่ากันในการเคลื่อนที่
การเคลื่อนที่ในแนวระดับ
การเคลื่อนที่ในแนวระดับ วัตถุจะมีความเร่งเป็นศูนย์ เนื่องจากไม่มีแรงกระทำ ทำให้ความเร็วในแนวระดับคงที่
การเคลื่อนที่ในแนวดิ่ง
การเคลื่อนที่ในแนวดิ่ง วัตถุจะมีความเร่งเท่ากับความเร่งโน้มถ่วงของโลก
ซึ่งเป็นความเร่งคงที่ ทำให้ความเร็วในแนวดิ่งไม่คงที่
การวิเคราะห์ความเร็ว
การเคลื่อนที่แบบโพรเจกไทล์ในกรณีที่ความเร็วทำมุม
กับแนวระดับ สามารถแตกเวกเตอร์ให้อยู่ในแนวแกนได้
ดังรูป

ข้อควรระวังเกี่ยวกับการใส่เครื่องหมายในสมการ
การคำนวณการเคลื่อนที่แบบโพรเจกไทล์จำเป็นต้องกำหนดทิศทางของปริมาณต่าง ๆ ให้ชัดเจน
โดยทั่วไปนิยมกำหนดให้
- ปริมาณที่มีทิศทางเดียวกับความเร็วต้นมีเครื่องหมายเป็นบวก
- ปริมาณที่มีทิศสวนทางกับความเร็วต้นมีเครื่องหมายเป็นลบ
ตัวอย่างโจทย์การเคลื่อนที่แบบโพรเจกไทล์
1. ผลักกล่องไม้ออกจากขอบโต๊ะสูง 0.8\text{ m} พบว่ากล่องไม้กระเด็นไปตกไกลในแนวราบ 2.0\text{ m} ดังรูป
จงหา
- เวลาที่กล่องไม้ใช้ในการเคลื่อนที่ในอากาศ
- อัตราเร็วที่กล่องไม้ถูกผลักออกจากขอบโต๊ะ
วิธีทำ


2. ในการแข่งขันเตะฟุตบอลข้ามสิ่งกีดขวาง นักกีฬาเตะลูกบอลจากพื้นด้วยความเร็วต้น \text{u} ทำมุม
กับแนวระดับ พบว่าลูกบอลลอยอยู่ในอากาศนาน 3 วินาที ก่อนจะไปตกบนระเบียงตึกที่สูงจากพื้น 15 เมตรพอดี โดยตำแหน่งที่ตกนั้นห่างจากจุดยิงในแนวราบเป็นระยะ 45 เมตร จงหาค่าขนาดความเร็วต้นและมุมที่ใช้ในการยิง (กำหนดให้
)
วิธีทำ แตกองค์ประกอบความเร็ววัตถุให้อยู่ในแนวระดับและแนวดิ่ง



การเคลื่อนที่แบบโพรเจกไทล์ วิถีโค้งสมมาตร (สูตรลัด)
การเคลื่อนที่แบบโพรเจกไทล์วิถีโค้งสมมาตร คือ กรณีที่จุดเริ่มต้นและจุดสิ้นสุดอยู่ในระดับเดียวกัน จะมีสูตรลัดที่ช่วยให้คำนวณหาปริมาณต่าง ๆ ได้เร็วขึ้น โดยไม่ต้องแยกคิดแกน x และแกน y ดังนี้
คุณสมบัติของการเคลื่อนที่แบบโพรเจกไทล์วิถีโค้งสมมาตร
ตัวอย่างโจทย์การเคลื่อนที่แบบโพรเจกไทล์วิถีโค้งสมมาตร (สูตรลัด)
1. ปืนใหญ่กระบอกหนึ่งยิงกระสุนออกไปด้วยความเร็วต้น 50 เมตรต่อวินาที ทำมุม 30^{\circ} กับแนวระดับ ไปตกสู่พื้นที่ห่างออกไป ดังรูป
จงหา
- เวลาที่กระสุนใช้ในการเคลื่อนที่
- ระยะที่กระสุนเคลื่อนที่ขึ้นไปได้สูงสุด
- ตำแหน่งที่กระสุนตกอยู่ห่างจากตำแหน่งที่ยิง


สรุปสูตรการเคลื่อนที่แบบโพรเจกไทล์
ติว A-Level ฟิสิกส์กับ SmartMathPro
สำหรับสนามสอบ A-Level ก็จะเป็นอีกสนามที่มีความสำคัญมากเพราะสามารถใช้ยื่นคะแนนได้หลายคณะและเป็นวิชาที่ต้องอาศัยการเตรียมตัวค่อนข้างนาน สำหรับใครที่กลัวเตรียมตัวไม่ทันอยากจะประหยัดเวลาในการเตรียมสอบ
พี่ขอแนะนำตัวช่วยอย่าง คอร์สเตรียมสอบมหาลัยฯ ของ SmartMathPro เลยย มีให้เลือกมากมายทั้งสนาม TGAT / TPAT หรือ A-Level และสอนโดยติวเตอร์ที่มีความเชี่ยวชาญในแต่ละวิชาด้วย
โดยในแต่ละคอร์สจะสอนปูพื้นฐานแบบละเอียด อิงตาม Test Blueprint ปีล่าสุด (ใครที่พื้นฐานไม่แน่นก็สามารถเรียนได้) พร้อมพาตะลุยโจทย์แบบไต่ระดับ ตั้งแต่โจทย์ซ้อมมือไปจนถึงข้อสอบเก่าหรือโจทย์ที่ใกล้เคียงกับข้อสอบจริง แถมยังแจกเทคนิคในการทำข้อสอบที่จะช่วยให้น้อง ๆ ทำข้อสอบได้เร็วขึ้นและช่วยเพิ่มโอกาสในการอัปคะแนนให้อีกด้วย สำหรับน้อง ๆ คนไหนที่สมัครตอนนี้ รับฟรี Unseen Mock Test ชุดพิเศษ และสิทธิพิเศษต่าง ๆ ประจำเดือน ถ้าใครสนใจ คลิก เข้ามาดูรายละเอียดแต่ละคอร์สได้เลยยย
ข้อสอบการเคลื่อนที่โพรเจกไทล์ พร้อมเฉลย
ตอบ 40 เมตรต่อวินาที
วิธีทำ แตกองค์ประกอบความเร็ววัตถุให้อยู่ในแนวระดับและแนวดิ่ง


ตอบ ![]()
วิธีทำ แตกองค์ประกอบความเร็ววัตถุให้อยู่ในแนวระดับและแนวดิ่ง

วิเคราะห์ตอนวัตถุอยู่เหนือกล่อง


ดูคลิปติว A-Level ฟิสิกส์
ดูคลิปติววิชาอื่น ๆ ได้ทาง Youtube : SmartMathPro
เป็นอย่างไรกันบ้างกับเนื้อหาโพรเจกไทล์ที่พี่สรุปมาให้ หลังอ่านจบแล้ว แนะนำให้ฝึกทำโจทย์เพิ่ม จะได้เข้าใจเนื้อหามากขึ้น โดยพี่มีก็ข้อสอบโพรเจกไทล์ พร้อมเฉลยมาฝากด้วย หวังว่าจะหวังว่าจะช่วยให้น้อง ๆ ที่กำลังเตรียมตัวสอบทุกคนแม่นในเนื้อหาเรื่องนี้มากขึ้นน้าา
ข้อสอบฟิสิกส์พร้อมเฉลย
ทีมวิชาการฟิสิกส์
ผู้อยู่เบื้องหลังการจัดทำคอร์สเรียนร่วมกับพี่ติวเตอร์
และผู้เขียนบทความวิชาการฟิสิกส์ของสถาบัน SmartMathPro
ทีมวิชาการฟิสิกส์
ผู้อยู่เบื้องหลังการจัดทำคอร์สเรียนร่วมกับพี่ติวเตอร์
และผู้เขียนบทความวิชาการฟิสิกส์ของสถาบัน SmartMathPro
สำหรับน้อง ๆ ที่สนใจสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม รวมถึงติดตามข่าวสารต่าง ๆ ที่อัปเดตอย่างเรียลไทม์ ได้ที่
Line : @smartmathpronews
FB : Pan SmartMathPro ติวคณิต By พี่ปั้น
IG : pan_smartmathpro
X : @PanSmartMathPro
Tiktok : @pan_smartmathpro
Lemon8 : @pan_smartmathpro





